Roadtrip door het noorden van Spanje

Het noorden van Spanje is het best bewaarde geheim van Europa. Vergeet de dorre vlaktes en de overvolle costa’s van het zuiden; dit is het “España Verde” (het Groene Spanje). Een wereld van mistige bergen, dramatische kliffen, diepgroene valleien en een gastronomie die wereldwijd op een eenzame hoogte staat.

In dit uitgebreide blog nemen we je mee op een roadtrip door Baskenland, Cantabrië en Asturië. Een reis vol frisse lucht, de beste kaas ter wereld en hotels die je nooit meer wilt verlaten.

Wie voor het eerst het noorden van Spanje binnenrijdt, gelooft zijn ogen niet. De lucht is hier zo fris dat het voelt alsof je longen voor het eerst echt opengaan. De wegen kronkelen door landschappen die meer weg hebben van Zwitserland of Ierland, maar dan met de passie, de wijn en de zon van Spanje. Het is er brandschoon, de mensen zijn oprecht vriendelijk en de cultuur is diepgeworteld in de aarde.

Gastronomie: Van sterrenkeukens tot ‘Picos’ kaas

Noord-Spanje is de culinaire hoofdstad van de wereld. Punt. Het geheim zit in de hoge dichtheid aan Michelinsterren. San Sebastián heeft wereldwijd de meeste Michelinsterren per vierkante meter (naast Kyoto en Parijs). Maar het gaat niet alleen om chique wit linnen; het gaat om de kwaliteit van het basisproduct. Een Baskische chef doet liever niets met een vis dan hem verkeerd bereiden.

Het Beste Restaurant (of liever: De Grill-Koning)

Als je het hebt over het ‘beste’ restaurant, dan valt de naam Asador Etxebarri in de Atxondo-vallei (Baskenland) direct. Chef Bittor Arginzoniz grillt letterlijk alles op houtvuur: van kaviaar tot het dessert. Het staat consequent in de top van The World’s 50 Best Restaurants. Het is geen moleculaire poppenkast, maar pure beheersing van vuur en rook.

Vergeet Arzak (pionier van de nieuwe Baskische keuken) en Martín Berasategui niet. Deze laatste heeft in totaal meer dan 10 sterren over zijn verschillende restaurants.

Typische Gerechten die je moet proberen

• De Kaas: In Asturië en Cantabrië vind je de beroemde Cabrales en Picos de Europa kazen. Dit zijn pittige blauwaderkazen die rijpen in natuurlijke kalksteengrotten.
• De Wijn: Je rijdt langs de rand van de Rioja Alavesa. Stop bij boetiekwijnhuizen voor een glas Tempranillo dat nergens anders zo goed smaakt.
• Sidra (Appelwijn): In Asturië drink je geen bier, maar Sidra. Het inschenken is een kunstvorm: de ober houdt de fles hoog boven zijn hoofd om de wijn te beluchten.

Naast de kazen en de cider die ik al noemde, zijn dit de iconen die op je bucketlist moeten:

1. Bacalao al Pil Pil (Baskenland)

Dit is de ultieme test voor een Baskische kok. Kabeljauw gegaard in olijfolie, knoflook en pepers. Door de pan ritmisch te schudden, emulgeert het vocht van de vis met de olie tot een dikke, romige saus. Er komt geen druppel room aan te pas!

2. Fabada Asturiana (Asturië)

Een stevige, rijke bonensoep met faba (grote witte bonen), chorizo, bloedworst (morzilla) en spek. Het is de ultieme “comfort food” na een wandeling in de Picos de Europa.

3. Txangurro (Baskenland)

Gevulde spinkrab. Het vlees wordt gemengd met ui, tomaat, prei en een flinke scheut brandy, en vervolgens in het schild gegratineerd in de oven. Een ware delicatesse.

4. Cachopo (Asturië)

Zie het als een XL-luxe cordon bleu. Twee grote kalfsschnitzels gevuld met serranoham en lokale smeltkaas, gepaneerd en goudbruin gefrituurd. Vaak zo groot dat je het met z’n tweeën moet delen.

De Cultuur: Pintxos & Sociedades

Wat Noord-Spanje écht uniek maakt, zijn de sociale gewoontes rondom eten:

• Pintxos-hoppen: In steden als San Sebastián en Bilbao eet je geen zittend diner. Je gaat van bar naar bar. In elke bar bestel je één specifieke Pintxo (een kunstwerkje op een prikker of een klein warm gerechtje) en een Zerrito (klein biertje) of Txakoli (frisse, licht mousserende witte wijn).
• Sociedades Gastronómicas: Dit is het best bewaarde geheim. Dit zijn besloten kookclubs voor mannen (tegenwoordig ook vaker vrouwen) waar leden samenkomen om te koken, te drinken en te zingen. Het zijn de hoeders van de lokale recepten.

De 5 beste Pintxos-bars in San Sebastián (Donostia)

Als je dan toch de grens overgaat naar de culinaire hoofdstad van de wereld, mag je deze bars in de Parte Vieja (oude stad) niet overslaan. Hier eet je de sterren van de hemel tussen de locals:

1. Ganbara – Signature Dish: Goxua (zoet) of de wilde paddenstoelen met ei. Een klassieker waar zelfs topchefs als Ferran Adrià graag komen. De toonbank ligt vol verse seizoenenproducten.
2. La Cuchara de San Telmo – Signature Dish: Carrillera (varkenswangetje) of gegrilde octopus. Geen koude hapjes op de bar hier; alles wordt vers in de keuken bereid. Het is er altijd druk, maar de smaakexplosies zijn het wachten waard.
3. Borda Berri – Signature Dish: Risotto met Idiazabal-kaas. Hun risotto (gemaakt van orzo pasta) is wereldberoemd. Bestel er een glas Txakoli bij voor de ultieme ervaring.
4. Bar Nestór – Signature Dish: De Tortilla de Patatas of de ‘Txuleta’ (steak). Let op: de tortilla wordt hier maar twee keer per dag gemaakt (om 13:00 en 20:00). Je moet je naam op een lijst zetten om een puntje te bemachtigen!
5. La Viña – Signature Dish: Tarta de Queso (Basque Cheesecake). Je kunt de oude stad niet verlaten zonder een punt van deze legendarische, zachte cheesecake. Mensen vliegen letterlijk vanuit de hele wereld in om dit te proeven.

Onthoud dat de tijden hier anders zijn. Lunch is de belangrijkste maaltijd en begint pas rond 14:00 uur. Het diner? Voor 21:00 uur zie je bijna niemand in een restaurant. Doe als de locals: een siësta na de lunch, zodat je ’s avonds de kracht hebt voor je Pintxos-tocht.

Unieke Plekken om te Logeren 

• Hotel Akelarre (San Sebastián): Een prachtig designhotel dat vastzit aan het driesterrenrestaurant van Pedro Subijana. Je slaapt letterlijk boven de plek waar de magie gebeurt, met uitzicht over de oceaan.
  • Website: akelarre.net
• Casa Marcial (Arriondas, Asturië): Dit restaurant van Nacho Manzano (twee sterren) biedt ook prachtige gastenverblijven in de bergen. Authentieker dan dit wordt het niet.
  • Website: casamarcial.com
• Marqués de Riscal (Elciego): We noemden hem al, maar voor de wijnliefhebber is dit het epicentrum. Het restaurant in het hotel heeft uiteraard ook een Michelinster.
  • Website: marquesderiscal.com
• Marqués de Riscal (Elciego): We noemden hem al, maar voor de wijnliefhebber is dit het epicentrum. Het restaurant in het hotel heeft uiteraard ook een Michelinster.
  • Website: marquesderiscal.com

Noord-Spanje staat bekend om haar Paradores (luxe staatshotels in historische panden) en Casonas (landhuizen).

• Parador de Santo Estevo (Galicië/Ourense): Een voormalig klooster midden in de bossen. De stilte hier is oorverdovend luxe.
  • Website: parador.es
• Hotel Marqués de Riscal (Elciego): Ontworpen door Frank Gehry. Een futuristisch meesterwerk midden tussen de wijngaarden van de Rioja.
  • Website: marquesderiscal.com
• Pueblo Astur Eco-Resort (Asturië): Een luxe resort verweven met een echt Asturiaans dorpje. Je slaapt tussen de bergen met vijfsterrencomfort.
  • Website: puebloastur.com
• Helguera Palacio Boutique Antique (Cantabrië): Een prachtig 18e-eeuws paleis dat is omgebouwd tot een adults-only boetiekhotel.
  • Website: palaciohelguera.com

Tips voor het Huren van een Auto & Rondreizen

1. Huur een Compacte maar Krachtige Auto: De wegen in de Picos de Europa kunnen smal en steil zijn. Een auto met een goede motor maakt de rit comfortabeler.
2. Rijd de ‘Costa Verde’: Neem de tijd om de snelweg te verlaten en de N-634 langs de kust te volgen. Je komt langs verborgen baaien zoals Playa de Gulpiyuri, een strand midden in een weiland zonder direct zicht op zee.
3. Vriendelijkheid: De mensen in het noorden zijn trots op hun land. Een paar woorden Spaans en oprechte interesse in hun lokale kaas of wijn opent alle deuren.
4. Schoon en Fris: Wat opvalt is de enorme trots op de publieke ruimte. De parken zijn getrimd, de straten zijn schoon en er heerst een diep respect voor de natuur.

Rondreizen door Noord-Spanje is een zintuiglijke ervaring. Het is het kraken van het korstje van versgebakken brood, het proeven van de ziltige cider, het voelen van de frisse bergwind en het zien van kleuren groen waarvan je niet wist dat ze bestonden.

Het is een plek waar je niet alleen doorheen reist, maar waar je deel van uit gaat maken. Een plek die je, net als Ibiza, uitnodigt om langzamer te gaan en weer echt te genieten van de eenvoudige, prachtige dingen in het leven.