Vijftig worden en mijn angst voor de mammografie

Dit jaar word ik vijftig. Een mooi rond getal. Een leeftijd waarop je jezelf beter kent dan ooit, maar waarop er ook dingen voorbij komen waar je niet per se op zit te wachten. Zoals de uitnodiging voor de mammografie. Die blauwe envelop waar je al van weet wat erin staat. En ondanks dat ik precies begrijp waarom het belangrijk is, maakt het me nog steeds nerveus.

Het begint al bij het idee. Een bus. Midden tussen de winkels. Je stapt naar binnen, geeft je naam door en staat even later half ontkleed terwijl je borsten tussen twee platen worden gedrukt. De verpleegkundige werkt door — niet onaardig, maar vooral… efficiënt. Nog twintig te gaan in het komende uur. En dan loop je daarna gewoon weer naar buiten alsof je niet net iets heel intiems hebt laten doen op een plek waar je normaal je paprika’s haalt.

Ik heb het onderzoek al twee keer eerder gehad, en beide keren waren verre van eenvoudig. De eerste keer had ik nog siliconenimplantaten die ontstekingen veroorzaakten. Ik voelde dat er iets niet klopte. Maar volgens de artsen was er niks aan de hand en “kon het niet”. Het heeft meerdere afspraken en behoorlijk wat overtuigingskracht gekost voordat er verder gekeken werd.
Op de mammografie zagen ze weinig — dichte borsten, dus het beeld bleef onduidelijk. Pas bij de echo bleek hoe mis het zat. Uiteindelijk ben ik geopereerd.

Twee jaar geleden voelde ik opnieuw iets geks, net naast mijn borst. De huisarts stuurde me meteen door naar de mammapoli. Weer dezelfde routine: mammografie, waarop opnieuw niets te zien was. En weer die echo, die uiteindelijk duidelijk maakte dat er nog siliconen in mijn klieren zaten. Niet schadelijk, wel hardnekkig. Ik kreeg het advies om te masseren, de lymfes wat te helpen, en gelukkig werd het rustiger.

Toch blijft het me bij. Niet alleen omdat ze op de mammografie niets zien, maar ook omdat het pijn doet. Echte pijn. Littekens, weefsel dat ooit is geopereerd, implantaten die onder de spier zaten… het maakt het onderzoek allesbehalve prettig. De druk is intens en ik heb meer dan eens geschreeuwd. Iets wat ik normaal gesproken echt niet snel doe.

En nu word ik dus vijftig. En komt hij weer. De mammografie. De nachtelijke onrust is er al, dat gevoel in mijn buik dat zegt: ik wil dit niet, maar ik moet wel. Want ja, voorkomen is beter dan genezen, en ik weet hoe waardevol vroegonderzoek kan zijn. Ik gun mezelf die zekerheid.

Toch zou ik zó graag willen dat er inmiddels alternatieven waren die net zo betrouwbaar zijn. Een echo. Een MRI. Iets dat minder pijnlijk is, iets dat beter werkt bij dichte borsten, iets dat maakt dat je niet met een bonkend hart een bus in stapt.

Maar dit is waar ik nu sta. Vijftig worden, met alle mooie dingen die daarbij horen, en met dat ene onderzoek waar ik nooit aan wen. En toch ga ik. Omdat mijn lichaam het verdient dat ik er goed op let. Omdat ik te veel vrouwen heb gezien die blij waren dat ze gingen. En omdat moed soms gewoon betekent dat je het toch doet — met trillende benen, maar met opgeheven hoofd.